Hoe staat het met de conditie van onze zorg?

Aan het begin van het jaar formuleren mensen goede voornemens. Velen besluiten om iets aan hun conditie te doen. Als organisatieadviseur buig ik me graag over de conditie van de zorg. De verhalen van stijgende zorgkosten en incidenten binnen zorginstellingen doen zich de ronde. Tegelijkertijd horen we dat Nederland één van de van de beste gezondheidszorgstelsel van de wereld heeft. Hoe staat het nu werkelijk met conditie van onze zorg?

Hoe bepalen we de conditie van zorg?

Het achterhalen van de conditie van de zorg kunnen we tot op zekere hoogte vergelijken met het meten van onze eigen conditie.  Onze conditie kunnen we meten door onze VO2max te berekenen. Dit is het volume zuurstof dat in een minuut door het bloed en door het lichaam wordt gepompt. Hoe meer zuurstof in het bloed door het hart wordt gepompt, hoe beter je conditie is. Het maximale volume zuurstof wordt dan ook gemeten in volume O2 per ml bloed per kg lichaamsgewicht. Voor de conditie van de zorg hebben we uiteraard te maken met andere grootheden.

In de zorg bestaan verschillende financieringsstromen. Geld kan worden ingezet om zorgprofessionals zorg te laten verlenen en (zorg)middelen aan te schaffen. Hoe meer geld er voor de zorg beschikbaar is, hoe meer middelen er beschikbaar zijn om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Meer geld betekent echter niet automatische betere kwaliteit. Hiervoor moet de financiering wel op de juiste plek komen, net zoals het zuurstof door het bloed op de juiste plek naar organen en spieren moet worden gebracht. Als het zuurstof eenmaal op de juiste plek is aangekomen, kunnen we het gebruiken om te verbranden, waardoor we energie krijgen om te kunnen presteren: hardlopen, fietsen of roeien. In de gezondheidszorg kan de goede kwaliteit (door een goede financiering) tot (zorg)prestaties leiden die de gezondheid van de bevolking verbeterd. De gezondheidszorg is tenslotte gericht op het genezen van patiënten en cliënten, herstellen of om te gaan met gezondheidsbeperkingen.

Toch hoeft een goede kwaliteit van zorg niet altijd tot een gezonde bevolking te leiden. Net zoals een zwaarlijvig persoon meer zuurstof moet verbranden om dezelfde prestatie te verlenen als iemand die minder zwaar is, zal een bevolking die ongezond leeft meer aanspraak op zorg willen/moeten maken dan een gezondere bevolking dat zal doen. Indien er sprake is van veel ziekte dan hebben de zorgprofessionals er hun handen vol aan om voor de gezondheid van de bevolking te zorgen. Bij een ongezondere bevolking wordt dus meer gevraagd van de conditie van de zorg, waardoor twee bevolkingsgroepen met een verschil in gezondheid status (ceteris paribus) niet vergeleken kunnen worden.

Kortom, de conditie van zorg is afhankelijk van de financiering van de zorg, de kwaliteit van de zorg en de gezondheid van de bevolking.  De conditie van zorg kan daarom worden uitgedrukt in het aantal euro’s die we aan zorg uitgeven per kwaliteitspunt per percentage van de bevolking die gezond is (of volgens maatstaven als gezond wordt beschouwd). De conditie van zorg stijgt als dit getal lager komt te liggen.


De conditie van zorg in Nederland

Om de conditie van de zorg te bepalen wordt zogezegd de VO2max van de zorg berekent. Aan het begin van het jaar zijn de gegevens van 2017 nog niet beschikbaar, waardoor alleen de conditie van de zorg in 2016 of eerder berekend kan worden.  Om de conditie van de zorg in Nederland te berekenen moet men het volgende weten:

– Hoeveel geld in de Nederlandse zorg wordt geïnvesteerd (5.679 euro per persoon).

– Een beoordelingscijfer over de kwaliteit van de zorg: EuroHealthCosumer Index (927 van 1000)

– Het percentage van de Nederlandse bevolking dat volgens maatstaven als gezond wordt beschouwd (73,93%)*1.

Met deze gegeven kan de conditie van zorg in 2016 berekend worden. Bij deze berekening komt men uit op 82,86 eurocent per persoon per kwaliteitspunt per percentage van de bevolking die als gezond wordt beschouwd, uitgegeven.

Wordt er, met een inflatiecorrectie, gekeken naar de conditie van de zorg in 2014 en 2015, dan komt men respectievelijk op 84,65 eurocent en 82,67 eurocent. Kortom, de conditie van onze zorg is in 2016 iets verslechterd ten opzichte van 2015 maar verbeterd ten opzichte van 2014.

Dit komt met name omdat de kwaliteit van de zorg in Nederland volgens de EuroHealthConsumer Index is verbeterd (van 898 in 2014 naar 924 punten in 2016).

Loopt Nederland voorop?

Met behulp van de gegevens van Health at a Glance: Europe 2016, opgesteld door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) kan de conditie van de zorg in 2014/2015 vergeleken worden met andere landen. Hierin worden echter de kosten aan onder andere welzijn in de zorguitgave niet meegenomen2. Het conditiegetal in de zorg ligt dan ook lager als we deze kosten wel zouden meerekenen. Toch biedt de uitkomst enige vergelijking omdat dit ook van toepassing is op de kosten in de andere landen die de OECD heeft onderzocht.

Land                                 Conditie van de zorg*

België                                55,52

Verenigd Koninkrijk           58,99

Nederland                         61,09

Frankrijk                            62,78

Duitsland                          76,22

* in Eurocent per kwaliteitspunt per % van de bevolking die als gezond wordt beschouwd.

De conditie van de zorg in Nederland is ten opzichte van omringende landen in 2014/2015 gemiddeld. België heeft vooral een betere score, omdat de zorguitgave lager liggen en de gezondheid van de bevolking als beter wordt gezien. Dat terwijl de kwaliteit van zorg in dit land juist minder goed is. In het Verenigd Koninkrijk liggen vooral de zorguitgave veel lager. De conditie van de zorg in Duitsland is aanzienlijk minder goed door de hoge kosten van hun zorgstelsel, terwijl de Fransen een minder goede conditie van zorg hebben doordat de kwaliteit van zorg in dit land minder hoog scoort.

Met behulp van de gegevens van de gemiddelde beoordeelde kwaliteit van zorginstellingen per gemeente in Zorgkaart Nederland, de gezondheidsstatistieken per gemeente van het CBS en de zorguitgave per gemeente kan ook voor gemeenten de conditie van de zorg in 2016 worden berekend.

Gemeente                       Conditie van de zorg*

Utrecht                               44,46

Amsterdam                        49,87

Eindhoven                         60,29

Rotterdam                         64,07

* in Eurocent per kwaliteitspunt per % van de bevolking die als gezond wordt beschouwd.

Er zijn grote verschillen in de conditie van zorg tussen gemeenten. Deze verschillen worden vooral veroorzaakt door het verschil in zorguitgaven en het verschil in de gezondheid van de bevolking.


Hoe verbeteren we de conditie van de zorg?

De nadruk ligt op het optimaliseren van de financieringsstromen in de zorg. Het is een behoorlijke uitdaging om de conditie van de zorg in vorm te houden en te verbeteren zodat professionals met bevlogenheid zorg kunnen verlenen en de kwaliteit te kunnen waarborgen. En uiteraard betaalbaar houden.

*1.Voor de gezondheid van de bevolking kan er volgens het RIVM gekeken worden naar drie indicatoren die complementair zijn aan elkaar: gezondheid gebaseerd op gezondheid-gerelateerde activiteitenbeperkingen (gemeten met de Global Activity Limitation Indicator); gezondheid gebaseerd op ervaren gezondheid en gezondheid gebaseerd op een algemene vraag naar de aanwezigheid van chronische ziekten. Voor de berekening van de conditie van de zorg heb ik het gemiddelde van deze indicatoren (73,93%) als uitgangspunt voor het percentage van de bevolking, die als gezond wordt beschouwd, genomen.

2.Volgens de maatstaven van het CBS wordt er gekeken naar de uitgaven aan zorg en welzijn, terwijl er volgens de maatstaven van de OECD alleen naar zorg uitgave wordt gekeken.

Benieuwd naar de conditiestaat van de zorg in uw gemeente of zorginstelling?

De professionals van Cure4 helpen u hier graag bij

Contact opnemen

©2021 Cure4 |

Cure4 is onderdeel van Tenzinger B.V. | Disclaimer
Contact